«Иделне савыктыру» федераль проекты илнең төп су артериясенең экологик торышын яхшыртырга сәләтле, дип саный депутатлар
Бүген Экология, табигатьтән файдалану, агросәнәгать һәм азык-төлек сәясәте комитетының һәм Комитет каршындагы Эксперт советының күчмә утырышы узды. Анда экология һәм табигать ресурслары министры урынбасары Егор Тарнавский катнашты. Утырыш кысаларында республикада «Экология» илкүләм проектының «Иделне савыктыру» федераль проектын, шулай ук берничә федераль закон проектын һәм төбәкләрнең закон чыгару инициативаларын гамәлгә ашыру мәсьәләләре буенча фикер алыштылар.
«Иделне савыктыру» илкүләм проекты – төп һәм капитал таләп итүче федераль проектларның берсе. Татарстанда 2024 елга кадәр бу юнәлеш буенча финанслауның гомуми күләме 22,3 млрд.сум тәшкил итә, шул исәптән 15,5 млрд. сум – федераль бюджеттан. Проектның төп максаты – пычранган агынты сулар күләмен киметү хисабына илнең төп су артериясенең экологик торышын яхшырту. Моның өчен Татарстан территориясендә 13 чистарту корылмасын төзү һәм реконструкцияләү һәм Идел елгасына куркыныч тудырган әйләнә-тирә мохиткә тупланган 2 объектны бетерү каралган.
Утырыш кысаларында депутатлар «Экология» илкүләм проекты кысаларында гамәлгә ашырыла торган объектлардагы эшләрнең барышы белән таныштылар. Алар Казан шәһәренең биологик чистарту корылмаларының ләм кырларын карадылар. Биредә 2021 елдан Куйбышев сусаклагычының су саклау зонасында урнашкан тупланган экологик зыянның эре объектын бетерү буенча эшләр алып барыла. Рекультивация «Иделне савыктыру» федераль проекты кысаларында «Идел елгасына куркыныч тудырган тупланган экологик зыян объектларын бетерү (рекультивацияләү)» юнәлеше буенча бара. Хәзерге вакытта объектта даими фильтрлауга каршы сак урнаштыру, ләм утырмаларын күчерү, геотубны тутыру эшләре алып барыла. Объектның гомуми әзерлеге – 50,34%. Чараны гамәлгә ашыру вакыты – 2021-2024 еллар Эшләр нәтиҗәсендә 1 257 мең кешенең экологик яшәү шартлары яхшырачак.
Депутатлар шулай ук Казан шәһәренең биологик чистарту корылмаларын реконструкцияләү эшләренең барышы белән дә таныштылар. Биредә эшләр «Экология» илкүләм проектының «Иделне савыктыру» федераль проекты кысаларында «Идел елгасына агызыла торган пычрак агынты суларның өлешен киметү» юнәлеше буенча алып барыла. «2021 елдан башлап зур объект – Казан шәһәренең канализация биологик чистарту корылмаларын реконструкцияләү гамәлгә ашырыла, аларга Идел елгасын пычрата торган топ 200 чыганак керә», - дип ассызыклады Егор Тарнавский. Хәзерге вакытта объектта эшләр алып барыла. Объектның гомуми әзерлеге – 61,24%. Чараны гамәлгә ашыру вакыты – 2021-2024 еллар
«Бүген иң мөһиме – Иделгә эләгүче агынтыларны чистарту, – дип ассызыклады Экология, табигатьтән файдалану, агросәнәгать һәм азык-төлек сәясәте комитеты рәисе Азат Хамаев –статистика буенча, зур шәһәрләрнең чистарту корылмаларының бик аз проценты гына санитар нормаларга туры килә. Казан чистарту корылмаларын реконструкцияләү проектын ике этапта тормышка ашыру планлаштырыла: беренчесе быел тәмамлана, икенчесе – 2024 елда. Шуннан соң без Казанның чистарту корылмаларының ташландыкларны чистартуның расланган нормативларына туры килүен гарантияли алачакбыз».
Республиканың экология министры урынбасары Егор Тарнавский билгеләп үткәнчә, сусаклагыч акваторияләрендә су баскан кораблар да елга өчен зур зыян һәм куркыныч тудыра. «Россия Табигать министрлыгы баткан корабларны күтәрү буенча безнең сынау проектын хуплады, объектларның өстенлекле исемлеге билгеләнде.
Егор Тарнавский аерым рәвештә су объектларының пычрануының төп факторларының берсенә – авыл хуҗалыгы предприятиеләреннән диффуз агынтыларга туктала, аларның иң зур куркынычын терлекчелек агынтылары тәшкил итә. «Мондый агынтыларны булдырмау өчен бер вариант – тирес саклау өчен махсус лагуналар оештыру, шулай ук су объектлары ярлары буйлап су саклаучы саклагыч урман полосалары булдыру да нәтиҗәле ысул булырга мөмкин», – дип билгеләп үтте экология министры урынбасары. «Иделне савыктыру» федераль проекты кысаларында Татарстан территориясендә мондый саклагыч урман полосаларын булдыру буенча сынау проектын гамәлгә ашыру мөмкинлеге Россия Табигать министрлыгы белән берлектә эшләнә.