Казансудан алып Алтайга кадәр: Татарстанда биотөрлелекне саклау буенча уникаль проектлар гамәлгә ашырыла
Татарстанда сирәк очрый торган хайван төрләрен саклау һәм экосистемаларны торгызу эше, хакимият, фән, бизнес һәм җәмәгатьчелек тырышлыкларын берләштереп, сыйфат ягыннан яңа дәрәҗәгә күтәрелде.
Татарстан Республикасы Экология министрлыгының йомгаклау коллегиясендә ике әһәмиятле проектның нәтиҗәләрен тәкъдим иттеләр.
1. Лачын-балобанның кайтуы. Өченче ел республикада “СИБУР Казаноргсинтез” компаниясе ярдәмендә Кызыл китапка кертелгән балобан лачынны реинтродукцияләү программасы уңышлы гамәлгә ашырыла. Бу вакыт эчендә табигый яшәү тирәлегенә 24 лачын чыгарылган. 2026 елда Идел-Кама тыюлыгының Саралы участогы территориясендә кош балалары чыгару планлаштырыла. Проект Россиядә ерткыч кошлар популяциясен уңышлы торгызуның бик аз мисалларыннан берсе булып тора.
2. Кар барсын коткару буенча халыкара миссия. 2025 елның мартында Казан 12 илдән экспертлар катнашында халыкара конференция өчен мәйданчык булды, анда хезмәттәшлек турында “Казан резолюциясе” кабул ителде. “Татнефть” ГАҖ Стратегик ярдәме белән Алтай Республикасында “Кар барсы” үзәге төзелде. Анда Кыргызстаннан өч мал китерелгән инде, махсус сертификат буенча Монголиядән ике барс алу турында сөйләшүләр алып барыла. Программа белән идарә итү өчен ТР Фәннәр академиясеннән, КФУдан, “Ирбис”, “Татнефть” ассоциацияләреннән һәм экология министрлыгыннан консорциум төзелде.
Параллель рәвештә республикада “Ирекле ток” проекты кысаларында Казансу үзәнен чистарту эшләре бара (76 өем җыештырылган) һәм аның су саклау зонасындагы урманнарны реконструкцияләү буенча пилот проекты. 2025 елда инде 8 мең агач утыртылган, 2026 елда эшләр дәвам итәчәк.
“Бу проектлар экологиянең калдыклар һәм ташландыклар турында гына түгеллеген күрсәтә. Бу аның барлык төрлелегендә, кече елгалардан һәм чишмәләрдән алып сирәк очрый торган ирбиска кадәр тормышны саклау турында”, - дип билгеләп үттеләр Экология министрлыгы матбугат хезмәтендә.