Татарстанда «Сәнәгать шәһәрләре экологиясе» Бөтенроссия фәнни-гамәли конференциясе старт алды

2025 елның 5 ноябре, чәршәмбе

Бүген Казанда «Сәнәгать шәһәрләре экологиясе» Бөтенроссия фәнни-гамәли конференциясен ачуга багышланган матбугат конференциясе узды. Чарада Татарстан Республикасы экология һәм табигать ресурслары министры Александр Шадриков, «Сәнәгать шәһәрләре экологиясе» консорциумы координаторы, Россия Фәннәр академиясе академигы Олег Синяшин һәм башкалар катнашты.

Александр Шадриков үз чыгышында сәнәгать шәһәрләренең дәүләтнең социаль-икътисадый үсешендә төп ролен билгеләп үтте һәм икътисадый үсеш белән экологик иминлек арасында баланс кирәклеген ассызыклады.

«Татарстан икътисадый үсеш һәм экологик иминлекнең бергә туры килүен күрсәтә. Соңгы утыз елда республиканың тулай төбәк продукты 3,1 мәртәбә үскән вакытта атмосферага пычраткыч матдәләр чыгару 25,6 процентка кимегән, ә пычранган агынты суларны чыгару күләме 67,9 процентка кимегән», - дип ассызыклады министр.

Матбугат конференциясе барышында әйләнә-тирә мохитне мониторинглау системасына аерым игътибар бирелде. Татарстанда 17 автоматик контроль станциясе һәм 6 күчмә экологик лаборатория эшли, ел саен 36 пычраткыч матдә буенча 4 миллионнан артык үлчәү үткәрелә. Өстәмә рәвештә республика эре предприятиеләрнең 14 автоматик күзәтү постыннан мәгълүмат ала.

Министр Казан һәм Түбән Кама өчен җыелма исәп-хисап системасын кертү турында сөйләде. Мондый алым нәтиҗәсендә соңгы 7 елда Түбән Камада һаваның пычрануы белән бәйле гражданнарның мөрәҗәгатьләре саны 32 тапкырга кимегән – 2018 елдагы 583 мөрәҗәгатьтән 2024 елда 18гә кадәр.

Фәнни учреждениеләр белән хезмәттәшлек итү турында сөйләү чыгышның мөһим өлеше булды. «Экологик куркынычсызлык өлкәсендә оптималь чишелешләр эшләү өчен Министрлык Россия Фәннәр академиясе институтлары белән тыгыз хезмәттәшлек итә һәм предприятиеләрнең галимнәр белән багланышларын оештыра», – дип билгеләде Александр Шадриков. Министр фәнни институтлар белән берлектә Түбән Кама сәнәгать үзәгенең эре предприятиеләре тарафыннан гамәлгә ашырыла торган фәнни-тикшеренү эшләре турында сөйләде.

Академик Олег Синяшин үз чыгышында экологик проектларны фәнни тәэмин итүнең әһәмиятен ассызыклады:

«2019 елдан башлап, нигездә Татарстан Республикасы Экология министрлыгы ярдәмендә, без бу уртак эшне җайга сала башладык. Барысы да Түбән Кама сәнәгать үзәгеннән башланды. Александр Валерьевич Шадриков Казан һәм Мәскәүнең әйдәп баручы академик институтлары директорларын Түбән Камада килеп туган проблемалар турында фикер алышу өчен чакырды. Ул вакытта фәнни алга китешкә, сәнәгать шәһәрләре экологиясе проблемаларын хәл итү кысаларында фәнни оешмаларны, югары уку йортларын берләштерүгә старт бирелде. Күп кенә мегаполислар өчен бу проблемалар бертөрле: эре предприятиеләр, транспорт, калдыклар, атмосфера һавасы. Бер генә фәнни оешма да барысын да ялгызы гына хәл итә алмаячак. Шуңа күрә 2020 елда «Сәнәгать шәһәрләре экологиясе» консорциумы төзелде, анда 6 оешма керде. Бүген без үткәргән конференция мегаполислар экологиясе белән бәйле нәтиҗәләр һәм проблемалар турында фикер алышу өчен мәйданчык булды».

«Экология» һәм «Экологик иминлек» илкүләм проектларын гамәлгә ашыру нәтиҗәләре аерым күрсәтелде. Әһәмиятлеләре арасында – Казандагы Самосырово полигонын, Казандагы биологик чистарту корылмаларының ләм кырларын рекультивацияләү, Түбән Кама сусаклагычында эшләми торган нефть үткәргечләрен сүтү.

Соңгы 7 елда республиканың табигатьне саклау чараларына гомуми инвестицияләр 72,5 млрд.сум тәшкил итте, шул исәптән 41,4 млрд сумнан артыгы – предприятиеләр керткән өлеш.

ESG-рейтинглар йомгаклары буенча Татарстан Республикасы тотрыклы үсеш практикаларын кертү һәм экологик, социаль һәм корпоратив проблемаларны хәл итү белән идарә итү буенча Россия төбәкләре арасында лидерлар рәтенә керә.

Белешмә өчен:

«Сәнәгать шәһәрләре экологиясе» Бөтенроссия фәнни-гамәли конференциясенә әйдәп баручы галимнәрне, хакимият органнары, сәнәгать предприятиеләре һәм иҗтимагый оешмалар вәкилләрен индустриаль үзәкләрнең экологик торышының төп мәсьәләләре буенча фикер алышу һәм экологик проблемаларны нәтиҗәле чишү юлларын эзләү өчен җыйдылар.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International